Sphene facet geslepen cabochon (Titaniet)

Soort: Titaniet, sphene, facet geslepen
Herkomst: Vermoedelijk Pakistan
Grootte: 7 mm

Bijzondere facet geslepen titaniet, beter bekend onder de edelsteennaam sphene. Het exemplaar heeft een diepe groenbruine kleur, mooie transparante delen en een sterke glasachtige glans. Titaniet van voldoende kwaliteit om als edelsteen te worden geslepen is relatief zeldzaam. De herkomst van dit exemplaar is vermoedelijk Pakistan. Je ontvangt het exacte exemplaar zoals afgebeeld op de foto’s.

Titaniet is een calcium titanium silicaat met de chemische formule CaTiSiO₅. Het mineraal is bij veel edelsteenliefhebbers beter bekend onder de naam sphene. Hoewel titaniet tegenwoordig de officiële mineraalnaam is, wordt sphene nog altijd veel gebruikt voor transparant tot doorschijnend materiaal dat als edelsteen wordt geslepen.

De naam sphene is afgeleid van het Griekse woord voor wig en verwijst naar de karakteristieke wigvorm die natuurlijke titanietkristallen kunnen hebben. Titaniet kristalliseert in het monokliene kristalstelsel en komt voor in verschillende tinten geel, groen, bruin en soms vrijwel zwart.

Een van de bijzonderste eigenschappen van titaniet is zijn uitzonderlijk sterke dispersie. Hierbij wordt wit licht opgesplitst in de verschillende kleuren van het spectrum. De dispersie van titaniet is zelfs sterker dan die van diamant. Vooral bij transparant en goed geslepen materiaal kan dit zorgen voor opvallende kleurflitsen en een prachtig vuur.

Daarnaast heeft titaniet een zeer hoge lichtbreking, wat bijdraagt aan de sterke glans van geslepen exemplaren. Niet ieder titanietkristal is echter helder genoeg om als edelsteen te worden gebruikt. Transparant materiaal met een aantrekkelijke kleur en voldoende kwaliteit om te slijpen is aanzienlijk minder algemeen dan titaniet als ruw mineraal.

Met een hardheid van ongeveer 5 tot 5,5 op de schaal van Mohs is titaniet relatief zacht voor een edelsteen. Het mineraal heeft bovendien een duidelijke splijting en vraagt daardoor zowel tijdens het slijpen als bij het bewaren om enige voorzichtigheid. Geslepen sphene wordt daarom vaak gewaardeerd als verzamelsteen.

Titaniet is ook mineralogisch interessant vanwege het titanium in zijn kristalstructuur. Verschillende sporenelementen kunnen invloed hebben op de uiteindelijke kleur van het mineraal, waardoor natuurlijke kristallen een behoorlijk breed kleurenpalet kunnen vertonen.